Η Αγία Σοφία γίνεται τζαμί – Έντονες αντιδράσεις διεθνώς για την απόφαση Ερντογάν

Μετά την απόφαση για μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, η διεθνής κοινότητα αντιδρά έντονα. Οι παρεμβάσεις του πολιτικού κόσμου στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Το Ανώτατο Δικαστήριο της Τουρκίας αποφάσισε την Παρασκευή (10/07) τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, ακυρώνοντας το διάταγμα του Κεμάλ Ατατούρκ από το 1934, με το οποίο το καθεστώς του μνημείου χαρακτηριζόταν ως μουσείο.

Ο Τούρκος Πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, υπέγραψε δε το σχετικό Προεδρικό Διάταγμα, σε μία απόφαση που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς.

Ο Πρόεδρος της Τουρκίας, μάλιστα, απηύθυνε διάγγελμα στον τουρκικό λαό το ίδιο βράδυ, ανακοινώνοντας πως η Αγία Σοφία θα ανοίξει για μουσουλμανική προσευχή στις 24 Ιουλίου. «Καλώ όλους να σεβαστούν την απόφαση της Τουρκίας για την Αγία Σοφία που ελήφθη από τα δικαστικά και εκτελεστικά όργανα της χώρας μας. Φυσικά, σεβόμαστε όλες τις απόψεις σχετικά με αυτό το θέμα διεθνώς. Ωστόσο, η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί επαφίεται στα κυριαρχικά δικαιώματα της Τουρκίας», σημείωσε ο ίδιος.

​​Οι αντιδράσεις μετά την απόφαση

Η Ουάσινγκτον έσπευσε να κάνει γνωστό χθες πως είναι «απογοητευμένη» για την απόφαση των αρχών της Τουρκίας να μετατραπεί σε τζαμί η Αγία Σοφία, προτρέποντας τις να εγγυηθούν ίση πρόσβαση σε όλους τους επισκέπτες του μνημείου, που μέχρι χθες αποτελούσε μουσείο.

«Μας απογοητεύει η απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης να αλλάξει το καθεστώς της Αγίας Σοφίας», ανέφερε η εκπρόσωπος Τύπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η Μόργκαν Ορτέιγκους. «Αντιλαμβανόμαστε ότι η τουρκική κυβέρνηση παραμένει δεσμευμένη να εγγυάται την πρόσβαση στην Αγία Σοφία σε όλους τους επισκέπτες και ανυπομονούμε να ακούσουμε τα σχέδιά της για τη διαχείριση της Αγίας Σοφίας κατά τρόπο ώστε να παραμείνει προσβάσιμη στους πάντες», πρόσθεσε.

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, ο Μάικ Πομπέο, τόνισε την περασμένη εβδομάδα, εξάλλου, ότι το καθεστώς του μουσείου της Αγίας Σοφίας αποτελούσε «υπόδειγμα» της δέσμευσης της κυβέρνησης της Τουρκίας «να σεβαστεί τις θρησκευτικές παραδόσεις και την ποικιλόμορφη ιστορία» της χώρας και ότι οποιαδήποτε μετατροπή του θα «αμαύρωνε την κληρονομιά» αυτού του «εμβληματικού μνημείου».

Αντιστοίχως, η κυβέρνηση της Γαλλίας κατέγραψε μετά «θλίψης» της τις αποφάσεις των τουρκικών αρχών για τη μετατροπή του μουσείου της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, όπως αναφέρει ανακοίνωση που δημοσιοποίησαν αργά το βράδυ της Παρασκευής οι υπηρεσίες του γάλλου υπουργού Εξωτερικών Ζαν-Ιβ Λεντριάν.

«Η Γαλλία θλίβεται για την απόφαση του τουρκικού Συμβουλίου της Επικρατείας να τροποποιηθεί το καθεστώς της Αγίας Σοφίας και το διάταγμα του προέδρου [της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ] Ερντογάν με το οποίο υπήχθη στη δικαιοδοσία της διεύθυνσης θρησκευτικών υποθέσεων. Οι αποφάσεις αυτές θέτουν υπό αμφισβήτηση μια από τις πιο συμβολικές ενέργειες της σύγχρονης και λαϊκής Τουρκίας», τόνισε ο γάλλος ΥΠΕΞ.

Την λύπη του για την επικείμενη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί εξέφρασε και ο εντεταλμένος της ομοσπονδιακής κυβέρνησης της Γερμανίας για θρησκευτικά ζητήματα Μάρκους Γκρούμπελ (CDU), επισημαίνοντας την ιστορική σημασία του μνημείου. Κριτική για την απόφαση της Άγκυρας άσκησε επίσης η Καθολική Εκκλησία της Γερμανίας, αλλά και στελέχη κομμάτων. «Λυπούμαι πολύ που η Αγία Σοφία θα διατίθεται τώρα αποκλειστικά σε μία θρησκεία για προσευχή. Το κτίριο έχει βαθιά ιστορική σημασία, τόσο για τον Χριστιανισμό όσο και για το Ισλάμ. Σε μια αλλαγή του καθεστώτος του (το κτίριο) θα έπρεπε να χρησιμεύει ως σημείο συνάντησης, ανταλλαγής μεταξύ των δύο θρησκειών», δήλωσε ο κ. Γκρούμπελ στο Καθολικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΚΝΑ).

Την διακοπή των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Τουρκία λόγω (και) της εξέλιξης σχετικά με την Αγία Σοφία ζήτησε ο αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας των βαυαρών Χριστιανοκοινωνιστών (CSU) Φλόριαν Χαν: «Η χρήση της Αγίας Σοφίας ως τζαμιού συμβολίζει την αυξανόμενη αποξένωση μεταξύ της ΕΕ και της Τουρκίας υπό τον Ερντογάν. Μόνο μία συνέπεια μπορεί να υπάρξει: οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Τουρκία πρέπει να σταματήσουν! Δεν είναι πλέον παρά μία φάρσα!», έγραψε ο κ. Χαν σε ανάρτηση στον προσωπικό του λογαριασμό στο Twitter.

Ο αρμόδιος των Πρασίνων για διεθνή θέματα Όμιντ Νουριπούρ χαρακτήρισε «λάθος» την μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τέμενος, επισημαίνοντας ότι «το κτίριο ως σύμβολο είναι πολύ σημαντικό για να το χρησιμοποιεί κανείς προκειμένου να πληγώσει τα αισθήματα των Χριστιανών» και υπενθυμίζοντας ότι «οι διαμάχες για την Ιστορία δεν έφεραν ποτέ συμφιλίωση».

Ο Μάρτιν Γκλάζεναπ, επικεφαλής του γραφείου της Προέδρου της Αριστεράς Κάτια Κίπινγκ, έκανε λόγο για «νίκη της ισλαμιστικής δημοκρατίας επί του παλιού κοσμικού εκσυγχρονισμού».

Τη λύπη του για την απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης να χρησιμοποιηθεί ο ναός της Αγίας Σοφίας ως τζαμί εξέφρασε ο πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Συμβουλίου της Ομοσπονδίας στη Ρωσία (Άνω Βουλή), Κονσταντίν Κόσατσεφ, επισημαίνοντας ότι μια τέτοια απόφαση μπορεί να προκαλέσει εξαιρετικά αρνητικές αντιδράσεις σε όλο τον χριστιανικό κόσμο.

Ο ίδιος επισήμανε ότι στην περίπτωση αυτή δεν είναι αποδεκτό το σκεπτικό ότι η τύχη των αρχιτεκτονικών μνημείων αποτελεί αυστηρά εσωτερική υπόθεση μιας χώρας.

Ο Κόσατσεφ υποστήριξε πως δεν βλέπει στην απόφαση αυτή κάποια επιδίωξη της Τουρκίας να προκαλέσει έξωθεν δυνάμεις, εκτιμώντας ότι υπερτερούν στην περίπτωση αυτή ζητήματα εσωτερικής πολιτικής.

«Δεν θα έβλεπα στην περίπτωση αυτή μια άμεση επιδίωξη Ερντογάν να προβεί σε κάποια πρόκληση προς έξωθεν δυνάμεις, ακόμη και παρά τις ήδη συνεχείς προστριβές με την Ελλάδα στο εν λόγω ζήτημα: κάθε φορά, όταν στην Αγία Σοφία διάβαζαν αποσπάσματα από το Κοράνι, το υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας αντιδρούσε. Υπερτερούν εδώ παρόλα αυτά θέματα εσωτερικής πολιτικής», σημείωσε ο Κόσατσεφ.

Κατά την άποψη του, ο Τούρκος πρόεδρος προσπαθεί να κερδίζει πόντους στους οπαδούς της ισλαμικοποίησης της Τουρκίας «παίρνοντας ακόμη και την πρωτοβουλία από τους πιο συντηρητικούς του αντιπάλους».

Η αντίδραση της UNESCO

Σε εκ νέου αξιολόγηση του καθεστώτος της Αγιά Σοφιάς ανακοίνωσε ότι θα προχωρήσει η UNESCO, από την πλευρά της.

«Είναι λυπηρό που η απόφαση της Τουρκίας δεν ήταν αντικείμενο διαλόγου, ούτε υπήρξε κάποια γνωστοποίηση νωρίτερα», ανέφερε η Εκπαιδευτική, Επιστημονική και Επιμορφωτική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών σε ανακοίνωσή της.

«H UNESCO καλεί τις τουρκικές αρχές να ξεκινήσουν χωρίς καθυστέρηση διάλογο προκειμένου να αποφευχθεί η οπισθοχώρηση από την παγκόσμια αξία αυτής της σπάνιας κληρονομιάς, η διατήρηση της οποίας θα επανεξεταστεί από την Επιτροπή Παγκόσμιας Κληρονομιάς στην επόμενη συνεδρίασή της», πρόσθεσε η διευθύντρια του Οργανισμού, Οντρεΐ Αζουλέ.

Η Αγία Σοφία είναι ενταγμένη στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς ως μουσείο.

ΠτΔ, Μητσοτάκης, Τσίπρας κατά Τουρκίας

Για τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί τοποθετήθηκε η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Αικατερίνη Σακελλαροπούλου.

«Η απόφαση της Τουρκίας να τη μετατρέψει σε τζαμί προκαλεί ευθέως την ιστορική μας μνήμη, υπονομεύει ανεπανόρθωτα τις αξίες της ανεκτικότητας και του διαλόγου των θρησκειών και επιφέρει σοβαρό πλήγμα στις σχέσεις της με την Ελλάδα, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη διεθνή κοινότητα», ξεκαθάρισε η κ. Σακελλαροπούλου για την Αγία Σοφία.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σε παρέμβασή του, καταδίκασε την απόφαση Ερντογάν να μετατρέψει σε τζαμί την Αγία Σοφία, επισημαίνοντας ότι «η απόφαση αυτή -και μάλιστα 85 χρόνια από την ανακήρυξή της ως μουσείου- προσβάλλει τον οικουμενικό χαρακτήρα της». Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η απόφαση αυτή επηρεάζει τόσο τις σχέσεις της Τουρκίας με την Ελλάδα αλλά και τις σχέσεις της Άγκυρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, την UNESCO και την παγκόσμια κοινότητα συνολικά».

Για σοβαρή πρόκληση που παραβιάζει τις οικουμενικές αξίες έκανε λόγο ο πρόεδρος της αξιωματικής αντιπολίτευσης Αλέξης Τσίπρας. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση έχει καθήκον να αναδείξει το θέμα σε διεθνές επίπεδο.

Η πρόεδρος του ΚΙΝΑΛ Φώφη Γεννηματά κάλεσε τους διεθνείς οργανισμούς να επιβάλουν κυρώσεις, χαρακτηρίζοντας «μαχαιριά» για τον ελληνικό λαό τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί.

Είχαν προηγηθεί οι τοποθετήσεις του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια και της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, οι οποίοι έκαναν λόγο για πρόκληση της τουρκικής ηγεσίας απέναντι στη διεθνή κοινότητα. Η Λίνα Μενδώνη, μάλιστα, ξεκαθάρισε ότι «ο εθνικισμός που επιδεικνύει ο πρόεδρος Ερντογάν δεν συνιστά σωστό σύμβουλο, οδηγώντας τη χώρα του έξι αιώνες πίσω», υπογραμμίζοντας με νόημα ότι ο Τούρκος πρόεδρος «αποφάσισε για τη χώρα του την πολιτιστική απομόνωση της».

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: