Γιώργος Παραλής: «Η Τεχνητή Νοημοσύνη αυξάνει την πίεση στους εργαζόμενους – Ώρα να διεκδικήσουμε εβδομάδα 32 ωρών»

Η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) δεν είναι απλώς ένα ακόμα ψηφιακό εργαλείο· αποτελεί τον πυρήνα της Τέταρτης Βιομηχανικής Επανάστασης. Σε αντίθεση με τις προηγούμενες τρεις επαναστάσεις, οι οποίες αντικατέστησαν ή ενίσχυσαν τη χειρωνακτική εργασία, η σημερινή αυτοματοποιεί την ίδια τη σκέψη. Καθώς το AI έχει την ικανότητα να μαθαίνει από τα λάθη του, η ανάπτυξη και η διείσδυσή του στις επιχειρήσεις και τους οργανισμούς εξελίσσονται με γεωμετρική πρόοδο.

Στους χώρους εργασίας, η τεχνολογία αυτή ξεκίνησε υποστηρικτικά. Σήμερα, όμως, το AI δεν βοηθά απλώς τον εργαζόμενο· είναι σε θέση να λαμβάνει αποφάσεις και να φέρνει σε πέρας σύνθετες διαδικασίες από την αρχή μέχρι το τέλος.

Το παράδοξο της καθημερινότητας

Εδώ, λοιπόν, γεννάται το εύλογο ερώτημα: Γιατί οι εργαζόμενοι δεν βλέπουν καμία βελτίωση στην καθημερινότητά τους; Γιατί η δουλειά δεν βγαίνει πιο εύκολα και γιατί δεν επιστρέφουμε νωρίτερα στα σπίτια μας; Θα μειωθεί επιτέλους ο χρόνος εργασίας στο ορατό μέλλον;

Η πραγματικότητα δείχνει το αντίθετο, για δύο βασικούς λόγους:

• Αύξηση του φόρτου: Η εισαγωγή του AI αυξάνει, αντί να μειώνει, την πίεση. Ιδιαίτερα στις εποπτικές, ελεγκτικές και εκτελεστικές δραστηριότητες, ο άνθρωπος καλείται πλέον να προλαβαίνει και να διορθώνει τους εξαντλητικούς ρυθμούς της μηχανής.

• Μείωση του προσωπικού: Οι θέσεις εργασίας συρρικνώνονται σταθερά. Αν ο παράγοντας αυτός εξέλιπε, η κατάσταση στα γραφεία, τα καταστήματα και τις μονάδες παραγωγής θα ήταν εντελώς διαφορετική.

Ποιος καρπώνεται την τεχνολογική πρόοδο;

Με τον τρέχοντα σχεδιασμό της εργοδοσίας, ολόκληρη η τεχνολογική πρόοδος μεταφράζεται αποκλειστικά σε κέρδος για τους μετόχους και το κεφάλαιο. Ο δικός μας χρόνος γίνεται χρήμα για τους λίγους. Και μάλιστα για «άλλους» που ούτε ανακάλυψαν τη νέα τεχνολογία, ούτε χρειάστηκε να επενδύσουν υπέρογκα ποσά για μια αλλαγή που τους παραδόθηκε ώριμη προς εφαρμογή.

Η γνώση αυτή παράχθηκε από την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα – επιστήμονες που στην πλειοψηφία τους σπούδασαν σε δημόσια πανεπιστήμια με τη στήριξη των οικογενειών τους. Αυτός ο κοινός πόρος έρχεται σήμερα να συσσωρεύσει υπεραξία και κέρδη στις επιχειρήσεις.

Η ανάγκη για μια νέα διεκδίκηση

Το ζήτημα που τίθεται πλέον είναι βαθιά ηθικό, συνδικαλιστικό και πολιτικό: Δικαιούνται οι επιχειρήσεις να καρπώνονται το σύνολο των ωφελειών της τεχνητής νοημοσύνης εις βάρος των εργαζομένων και της κοινωνίας; Θα συνεχίσει το εργατικό δυναμικό να λιγοστεύει, απλώς και μόνο για να φουσκώνουν οι ισολογισμοί και τα εταιρικά κέρδη;

Η απάντηση πρέπει να δοθεί στην πράξη. Ίσως ήρθε η ώρα να διεκδικήσουμε την ουσιαστική μείωση του εργάσιμου χρόνου —με ορίζοντα την εβδομάδα των 32 ωρών χωρίς μείωση αποδοχών— ως έναν δίκαιο οδηγό και πυξίδα για το σύνολο της οικονομίας.

Η τεχνολογία πρέπει να απελευθερώνει τον άνθρωπο, όχι να τον εντατικοποιεί.

Γιώργος Παραλής 

Νομικός – Οικονομολόγος

Μέλος του Εθνικού Συμβουλίου της ΕΛΑΣ 

«Φωτογραφία αρχείου»