Αγριο xοιρο-τερεύει η κατάσταση
Είναι γεγονός πως σε πολλές περιοχές της Ελλάδας οι αριθμοί των αγριόχοιρων έχουν
αυξηθεί πλέον σε τέτοιο βαθμό που να προκαλούνται πολύ συχνά ζημιές σε αγροτικές καλλιέργειες. Για τον λόγο αυτό άλλωστε και στη φετινή Ρυθμιστική 2014-2015 ο αρμόδιος υπουργός ενέταξε στη σχετική απόφαση την αύξηση του ορίου κάρπωσης από τέσσερα σε πέντε αγριογούρουνα, ανά ημερήσια έξοδο και ομάδα κυνηγών.
αυξηθεί πλέον σε τέτοιο βαθμό που να προκαλούνται πολύ συχνά ζημιές σε αγροτικές καλλιέργειες. Για τον λόγο αυτό άλλωστε και στη φετινή Ρυθμιστική 2014-2015 ο αρμόδιος υπουργός ενέταξε στη σχετική απόφαση την αύξηση του ορίου κάρπωσης από τέσσερα σε πέντε αγριογούρουνα, ανά ημερήσια έξοδο και ομάδα κυνηγών.
Οι λόγοι αύξησης των αγριογούρουνων δεν αφορούν το άρθρο αυτό, αλλά επιγραμματικά μπορούμε να αναφέρουμε τους εξής:
Η κάλυψη με δασική βλάστηση (κύρια καρποφόρων δέντρων και θάμνων, όπως πουρνάρι, βελανιδιές, φουντουκιές και άλλα είδη) πολλών περιοχών, που παλιά ήταν αγροτικές εκτάσεις λόγω της εγκατάλειψης της γεωργίας σε αυτές τις περιοχές (περισσότερη τροφή).
Ο υβριδισμός του ελληνικού αγριόχοιρου από ήμερα γουρούνια, λόγω της κακής εφαρμογής του μέτρου της βιολογικής κτηνοτροφίας στην Ελλάδα (μεγαλύτερες γέννες αφού γεννάνε πάνω από 6 μικρά).
Η αύξηση της θηροφύλαξης λόγω της δράσης της θηροφυλακής των κυνηγετικών οργανώσεων (μείωση της κάρπωσης).
Η ύπαρξη πολλών περιοχών απαγόρευσης της θήρας, αρκετές, από τις οποίες είναι και μεγάλες σε έκταση (διαβίωση χωρίς πίεση).
Μία επιπρόσθετη αιτία της αύξησης των αγριόχοιρων στις περιοχές της Θράκης αποτελεί η «είσοδος» από τη γειτονική Τουρκία!
Και αυτό παρότι κυνηγιέται εντατικά και έχει κηρυχθεί ως επιβλαβές είδος (να θυμίσουμε ότι ο αγριόχοιρος είναι δεινός κολυμβητής και το φυσικό σύνορο του ποταμού Εβρου δεν εμποδίζει τη μετακίνησή του).
Αντίθετα στα δυτικά σύνορα της χώρας η απαγόρευση κυνηγίου στην Αλβανία θα οδηγήσει σε «έκρηξη» στους πληθυσμούς αγριογούρουνου, που λογικά θα περάσουν και στην ελληνική μεθόριο μέσα από τα συνεχόμενα πυκνά δασικά συμπλέγματα.
Καταγγελίες αγροτών
Το αποτέλεσμα αυτής της αύξησης του πληθυσμού (αλλά και της απουσίας σχεδιασμού κυνηγετικής διαχείρισης του είδους) είναι οι όλο και συχνότερες καταγγελίες αγροτών για ζημιές στις καλλιέργειες και στην παραγωγή τουςΠρόσφατα βρεθήκαμε στην περιοχή Αγκιστρο του Νομού Σερρών, κοντά στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, όπου αγρότες παραπονέθηκαν για ζημιές στα χωράφια τους. Πράγματι συναντήσαμε έναν αγρότη, ο οποίος σαφώς πικραμένος, μας οδήγησε στις αγροτικές περιοχές και μας έδειξε ζημιές που προξένησαν τα αγριογούρουνα σε καλλιέργειες με ηλιόσπορο και με καλαμπόκι.
Το αποτέλεσμα αυτής της αύξησης του πληθυσμού (αλλά και της απουσίας σχεδιασμού κυνηγετικής διαχείρισης του είδους) είναι οι όλο και συχνότερες καταγγελίες αγροτών για ζημιές στις καλλιέργειες και στην παραγωγή τουςΠρόσφατα βρεθήκαμε στην περιοχή Αγκιστρο του Νομού Σερρών, κοντά στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, όπου αγρότες παραπονέθηκαν για ζημιές στα χωράφια τους. Πράγματι συναντήσαμε έναν αγρότη, ο οποίος σαφώς πικραμένος, μας οδήγησε στις αγροτικές περιοχές και μας έδειξε ζημιές που προξένησαν τα αγριογούρουνα σε καλλιέργειες με ηλιόσπορο και με καλαμπόκι.
Σε συνομιλία που είχαμε μαζί του μας τόνισε ότι δυστυχώς τα φαινόμενα αυτά επαναλαμβάνονται κάθε χρόνο και έχουν αποκτήσει σχεδόν μόνιμο χαρακτήρα.
Η περιοχή του Αγκιστρου περιβάλλεται από δασωμένα βουνά, όπου απαντούν μεγάλοι πληθυσμοί αγριόχοιρου, οι οποίοι τις νυκτερινές ώρες κατεβαίνουν μέσα στα χωράφια.
Οι ντόπιοι κυνηγοί έχουν να παρουσιάσουν επίσης πολύ καλές καρπώσεις. Παράλληλα η παρακείμενη από τις γεωργικές εκτάσεις περιοχή είναι Καταφύγιο Αγριας Ζωής, όπου εδώ και δεκαετίες απαγορεύεται η θήρα.
Οικονομική ζημία
Σε μία εποχή όπου η ελληνική κοινωνία βιώνει με τον πλέον τραγικό τρόπο την κρίση, οι ζημιές στις αγροτικές καλλιέργειες έρχονται να προστεθούν στην ήδη άσχημη κατάσταση του αγροτικού κόσμου.
Σε μία εποχή όπου η ελληνική κοινωνία βιώνει με τον πλέον τραγικό τρόπο την κρίση, οι ζημιές στις αγροτικές καλλιέργειες έρχονται να προστεθούν στην ήδη άσχημη κατάσταση του αγροτικού κόσμου.
Η οικονομική ζημία στις αγροτικές περιουσίες και η ψυχολογική φόρτιση των ανθρώπων της υπαίθρου επιτείνεται με αυτά τα γεγονότα. Και σε όλα αυτά, έχουμε τη στάση της ελληνικής Πολιτείας, που στον τομέα αυτό εκφράζεται από τον ΕΛΓΑ, ο οποίος δεν αποζημιώνει ζημιές από αγριόχοιρους. Δυστυχώς ο σχεδιασμός εκεί αφορά κυρίως θεομηνίες, αλλά και ζημιές από αρκούδες, λύκους κ.ά.
Αντίστοιχα περιστατικά έχουν καταγραφεί σε πολλές άλλες περιοχές, ενώ για τις ζημιές των αγριογούρουνων στο Εθνικό Πάρκο της Λίμνης Κορώνειας-Βόλβης έχουν πραγματοποιηθεί αρκετές ειδικές συσκέψεις αλλά διαφαίνεται μια «ατολμία» για την εξεύρεση λύσης.
Για την Κορώνεια κατέθεσε ερώτηση στη Βουλή και τοπικός βουλευτής (κ. Αναστασιάδης) προς τον αρμόδιο υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Πολλά τέτοια ερωτήματα έχουν τεθεί προς το αρμόδιο υπουργείο, αλλά και προς τον ΕΛΓΑ (όπως του Γ.Γ. Ηπείρου κ. Καχριμάνη προς τον υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Χαρακόπουλο), αλλά όλες σχεδόν οι απαντήσεις είναι πανομοιότυπες και στο στυλ ότι δεν προβλέπονται από τον ΕΛΓΑ αποζημιώσεις.
Και οι κυνηγετικές οργανώσεις έχουν απευθύνει ερωτήματα και έχουν καταθέσει ολοκληρωμένες προτάσεις, αλλά χωρίς ανταπόκριση.
Γνωρίζουμε όμως ότι στον ΕΛΓΑ επεξεργάζονται το πρόβλημα με σκοπό τη διερεύνηση της δυνατότητας ασφαλιστικής κάλυψης ανάλογων ζημιών στις περιοχές αυτές.
Και αυτό γιατί υπάρχει μια παλαιότερη εγκύκλιος του ΕΛΓΑ, που προέβλεπε αποζημιώσεις ζημιών από αγριόχοιρους, μόνο αν αυτές έγιναν εντός περιοχών που προστατεύονται από τη Σύμβαση Ραμσάρ για τους Υγροτόπους.
Επίσης με αφορμή τις ζημιές που έγιναν στο Αγκιστρο ο τοπικός Κυνηγετικός Σύλλογος Σιδηροκάστρου, σε συνεργασία με την Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας ? Θράκης προετοιμάζει συνάντηση με τον αναπληρωτή υπουργό Εσωτερικών Θεόφιλο Λεονταρίδη.
Βέβαια για να υπάρξει μια πρόοδος στο θέμα θα πρέπει να αναπτυχθούν και μεθοδολογίες για την εκτίμηση των ζημιών, οι οποίες καλό είναι να στηρίζονται κυρίως στις εξής παραμέτρους:
1. Εκταση ζημιών
2. Είδος καλλιεργειών
3. Περίοδος σε σχέση με την ανάπτυξη των καρπών
Ομως η λύση δεν μπορεί να είναι ΜΟΝΟ η αποζημίωση των πληγέντων αγροτών, καθώς ένα τέτοιο μέτρο θα λειτουργούσε σαν τον πύργο της Βαβέλ. Δηλαδή τα αγριογούρουνα θα συνεχίζουν να αυξάνονται, οι ζημιές θα συνεχίσουν να αυξάνονται και οι αποζημιώσεις θα συνεχίσουν να δίδονται αυξημένες.
Με βάση την οικονομική κρίση της Ελλάδας, πρέπει να αναζητηθούν και άλλα μέτρα. Σίγουρα πρέπει να πιεστεί ο ΕΛΓΑ να αποζημιώνει τους αγρότες, αλλά πρέπει να εφαρμοστούν ολοκληρωμένα σχέδια διαχείρισης του πληθυσμού του αγριόχοιρου.
Με τους αγρότες που συνομιλήσαμε δεν θέλουν να καταφύγουν στην αυτοδικία και ζητούν προτάσεις ώστε κατά πρώτον τα αγριογούρουνα να μην εισβάλλουν στα χωράφια τους. Οπως φαίνεται, τα αγριογούρουνα βρίσκονται εντός των δασικών περιοχών και τη νύχτα εισβάλλουν στις γειτονικές γεωργικές καλλιέργειες για να τραφούν.
Ελάχιστα είναι τα είδη γεωργικών καλλιεργειών που δεν τα τρώνε. Μπορεί να μη γίνεται αναφορά για τον ακριβή αριθμό τους, αλλά σίγουρα υπάρχει υπέρβαση της ζωοχωρητικότητας για τη συγκεκριμένη περιοχή.
Αν και ξεκινούν από τις αρχές καλοκαιριού οι μεγαλύτεροι πληθυσμοί τους εμφανίζονται κατά τους φθινοπωρινούς μήνες, όπου και είναι πιο μεγάλα τα νεογέννητα αγριογούρουνα, καθώς έχει προηγηθεί η αναπαραγωγική περίοδος. Την ίδια εποχή έρχονται και άλλα άτομα από τα βουνά για να τραφούν.
Αυτοσχέδιες περιφράξεις
Ο αγριόχοιρος επιλέγει αυτή την περίοδο καθώς ο καρπός είναι όπως λένε οι αγρότες στο «δέσιμο», με συνέπεια να υπάρχουν χυμοί (το «γάλα»), που αποτελεί την πλέον αγαπητή τροφή για το είδος. Γι’ αυτό και πολλές ζημιές συμβαίνουν σε καλλιέργειες καλαμποκιού.
Ο αγριόχοιρος επιλέγει αυτή την περίοδο καθώς ο καρπός είναι όπως λένε οι αγρότες στο «δέσιμο», με συνέπεια να υπάρχουν χυμοί (το «γάλα»), που αποτελεί την πλέον αγαπητή τροφή για το είδος. Γι’ αυτό και πολλές ζημιές συμβαίνουν σε καλλιέργειες καλαμποκιού.
Σε κάποιους προτάθηκε να κάνουν περιφράξεις και μάλιστα υπάρχουν αγρότες που έχουν κάνει αυτοσχέδιες περιφράξεις τοποθετώντας καφάσια περιμετρικά του αγρού, ώστε να αποτρέπεται η είσοδος. Μια κανονική περίφραξη για τον τύπο αυτών των καλλιεργειών δεν προσφέρεται, καθώς θα δυσκολέψει τις εργασίες συγκομιδής, ενώ θα συνδυαστεί με τεράστιο κόστος.
H περίφραξη γενικά δεν θεωρείται ως πρακτική λύση (εκτός από πολύ μικρά χωράφια ή κήπους), ενώ η ηλεκτροφόρα περίφραξη απαιτεί τεράστιο κόστος, αν και έχει εφαρμοστεί με επιτυχία στη Νέα Νότια Ουαλία.
Επίσης τρόποι με θορύβους δεν είχαν αποτέλεσμα, γιατί μετά τους αγνοούν, όπως και η χρήση τοξικών ουσιών.
Σύμφωνα με πρόσφατες δημοσιεύσεις φαίνεται ότι έχει εφαρμοστεί με σχετικά καλά αποτελέσματα η απομάκρυνση των αγριόχοιρων με τη χρήση ειδικών οσμών. Πρόκειται για συσκευές που εκλύουν μυρωδιές που είναι δυσάρεστες και διώχνουν τα ζώα και σχετική εμπειρία έχει αναπτυχθεί στην Ουκρανία.
Βέβαια είναι γνωστό ότι ο αγριόχοιρος είναι ένα τρομερά έξυπνο ζώο και με ιδιαίτερα γρήγορες αντιδράσεις όταν αντιληφθεί ανθρώπινη παρουσία. Το ότι έχουν εξελιχθεί σε τακτικούς επισκέπτες των αγρών για να τραφούν δείχνει ότι δεν αισθάνονται κάποιο κίνδυνο μέσα στις αγροτικές εκτάσεις. Επίσης τα χωράφια με καλαμπόκι παρέχουν καλή κάλυψη, που πάντα την επιδιώκει και στη δασική βλάστηση ο αγριόχοιρος, ακόμα και όταν κυνηγιέται στις θερμές περιόδους.
Σύμφωνα με το Κέντρο για τη Διαχείριση Ζημιών από την Αγρια Πανίδα (The Internet Center for Wildlife Damage Management) ως επιτυχείς τρόποι είναι μόνο η παγίδευση (με χρήση ειδικών παγίδων) και η μεταφορά τους σε άλλα σημεία και κυρίως η διαχείριση του πληθυσμού του αγριόχοιρου μέσω του κυνηγίου.
Πάλι όμως με κατάλληλες κυνηγετικές μεθόδους, οπωσδήποτε με τη χρήση σκύλων, ώστε να ελεγχθεί το είδος και χωρίς να αναγκαστεί να αλλάξει συνήθειες και συμπεριφορές.
Ειδικά λοιπόν στην Ελλάδα που η κυνηγετική πρακτική θήρας του αγριόχοιρου είναι καλά δοκιμασμένη και με πολύ καλές καρπώσεις, θα έπρεπε επιτέλους η συζήτηση να εστιαστεί στην κυνηγετική διαχείριση και όχι στις κατ’ ανάγκη κρατικές επιχορηγήσεις και αποζημιώσεις ενός ασθενούς οικονομικά κράτους.
Επίσης με τη ρύθμιση των πληθυσμών αγριόχοιρου, μέσω του κυνηγίου, θα επέλθει μια σχετική ηρεμία αλλά και ασφάλεια στον αγροτικό κόσμο.
Κυριάκος Σκορδάς
To ergoxalkidikis.gr θεωρεί δικαίωμα του κάθε αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, τονίζουμε ρητά ότι αυτό δε σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές, καθώς αυτές εκφράζουν τον εκάστοτε χρήστη, σχολιαστή ή αρθρογράφο.
Αξίζει να διαβάσετε:
Χαλκιδική: Ανεξέλεγκτη η κατάσταση με τα ογκώδη απορρίμματα στον Ταξιάρχη
Τροχαίο στη Χαλκιδική: Σοβαρή η κατάσταση της αστυνομικού – Ανατροπή στις καταθέσεις
Άγιο Όρος: Ήπιοι μετασεισμοί – Σε επιφυλακή οι σεισμολόγοι, υπό έλεγχο η κατάσταση
Νέα Προποντίδα: Η λειψυδρία κηρύσσει τον Δήμο σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης
Ήξερες ότι το πόσο συχνά κάνεις μπάνιο δείχνει κάτι σημαντικό για την ψυχολογική σου κατάσταση;
Σε κατάσταση επιφυλακής ο Δήμος Πολυγύρου για την αντιμετώπιση της κακοκαιρίας!