«Μ’ ΑΣ ΜΑΣ ΜΑΣ’Ν» (και άλλοι Χαλκιδικώτικοι Γλωσσοδέτες)
Εμείς οι Χαλκιδικιώτες χαρακτηριζόμαστε από
μία υψηλή αίσθηση του
χιούμορ! Αυτό αντικατοπτρίζεται στα αναρίθμητα μασάλια μας, που δεν χάνουμε
ευκαιρία να τα απολαμβάνουμε μεταξύ μας καθώς και
στα αναρίθμητα παρανόμια , που «κολλούμε» αφειδώς
ο ένας στον άλλο. Βασικό χαρακτηριστικό του Χαλκιδικώτικου χιούμορ είναι ο αυτοσαρκασμός, που όταν
γίνεται με το Χαλκιδικιώτικο ταλέντο και την Χαλκιδικιώτικη γλώσσα αποτελεί πηγή αστείρευτου γέλιου.
Θα αναφέρω κάποια μασάλια όπως τα θυμάμαι να
τα λένε μεταξύ τους οι αγαπημένοι μου συμπατριώτες,
στα οποία αυτοσαρκάζοντες και την ντοπολαλιά τους
το διασκεδάζουν με την ψυχή τους.
Ευχαριστώ θερμά τον Πολυγυρινό φίλο μου, μαθηματικό Κώστα Κοντογιαννόπουλο καθώς και τον Αρναιώτη φίλο μου Δημήτρη Κουμπωτή, που μου πρόσφεραν τις ακριβές τους θύμησες επί του θέματος για
να τις ενώσω με τις δικές μου
Συναντώνται δύο συνομήλικοι νεαροί, που πλησίαζε η ηλικία τους να στρατολογηθούν. Ο ένας από αυτούς μόλις είχε πληροφορηθεί ότι είχαν «μαζέψει» και
είχαν «ντύσει» (στρατιωτικά) τους λίγο μεγαλύτερούς
τους και οσονούπω πλησίαζε ο καιρός που θα «μάζευαν» και θα «έντυναν» και τους ίδιους.
Ανακοίνωσε λοιπόν με έξαψη ο νεαρός αυτός την πληροφορία
που έμαθε στον συνομήλικό του, ο οποίος όμως έδειξε
παγερή αδιαφορία για το επικείμενο στρατιωτικό τους
«μάζεμα» και για το στρατιωτικό τους «ντύσιμο». Ιδού
ο διάλογος που διημείφθη μεταξύ τους:
1ος νεαρός: Τά μαθις τα νέα! Τσ’ έντσαν τσ’ αλ(ι)νοί!
2ος νεαρός: Μας τσ’ έντσαν.
1ος νεαρός: Μα θα μας μασ’ν κι μας!
2ος νεαρός: Μας μας μασ’ν.
Μεθερμηνευόμενος ο διάλογος σημαίνει:
1ος νεαρός: Τά ‘μαθες τα νέα! Τους έντυσαν τους
άλλους.
2ος νεαρός: Ας τους έντυσαν.
1ος νεαρός: Μα θα μας μαζέψουν κι εμάς!
2ος νεαρός: Ας μας μαζέψουν.
Η έκφραση «μας μας μασ’ν» (ας μας μαζέψουν)
έμεινε στην καθημερινότητα των Χαλκιδικιωτών και
την χρησιμοποιούν όταν θέλουν να εκφράσουν την
απόλυτη αδιαφορία τους για κάτι που συμβαίνει ή επίκειται να συμβεί.
που πήγαιναν να υπηρετήσουν στον Στρατό, ήταν η
πρώτη φορά στη ζωή τους, που έτρωγαν συστηματικά
και χορταστικά και που ξεκουράζονταν από την καθημερινή σκληρή αγροτική δουλειά. Έτσι θυμάμαι πολλούς συμπατριώτες μου στρατιώτες, όταν επέστρεφαν
από τη στρατιωτική τους θητεία, να είναι καλοθρεμμένοι και ξανανεωμένοι. Αυτό έκανε τ’ θειά τ’ Ναστασιά
να απορεί και να λέει: «Μαρή, τι τσ’ ταΐζ’ν ικεί στου
Στρατό κι γέντι ούλ(ι)νοι σα θριφτάρια»!
όταν ήταν μικρή στο διπλανό τους σπίτι κατοικούσε
μια πολυμελής, πάμπτωχη οικογένεια. Όταν το μεγάλο
παιδί της οικογένειας αυτής, ο Δημήτρης, κλήθηκε να
πάει να υπηρετήσει στο Στρατό τα μικρότερα αδέλφια
του σκάρωσαν και τραγουδούσαν εν χορώ ένα τραγουδάκι καλοτυχίζοντας με αυτόν τον τρόπο τον Δημήτρη τους για τις λιχουδιές, που θα έτρωγε σε αφθονία στο Στρατό, που για τα ίδια ήταν όνειρο απατηλό!
ή ήθελαν να τονίσουν την μεγάλη ποσότητα και την
αξία του ρυζόγαλου και του χαλβά, που θα έτρωγε ο
Δημήτρης και με τη λέξη μ’σούρ, που σημαίνει μεγάλο
πιάτο (βαθύ), ήθελαν να τονίσουν την άφθονη ποσότητα φακής που θα έτρωγε!
αλησμόνητα πήλινα (καμωμένα από πηλό) μικρά σταμνάκια (κανατούδια), που είχαν στο πλάι τους ένα διάτρητο σωληνάκι (τσουλ(ι)ναρούδι με τρύπες). Τα
παιδιά τα γέμιζαν νερό και φύσαγαν στο στόμιο από
το σωληνάκι. Τότε ακουγόταν ένας κελαριστός ήχος
σαν λάλημα πουλιού προς μεγάλη διασκέδασή τους.
ιδού ο διάλογος που διημείφθη μεταξύ τους:
κοιτάζω. Πωλητής: Πηλό πουλώ αλλά τί πηλό! Πηλό που
λαλεί σαν πουλί!
τον ρώτησε ο υπάλληλος του συνεργείου τι πρόβλημα έχει
με το αυτοκίνητό του, έλαβε την εξής απάντηση:
της Πανάιους και, χωρίς να πάρει αναπνοή, της λέει:
φτιά μ’, μαρή Πανάιου!”.
αμάξ(ι) μι φαντάρ’.
μπάντα τ’ ένα κ’τι.
π’του έκρενε.
τί ήταν αυτό!”.
φαντάρους.
εκτός από τη νοσταλγία που μας προκαλούν, εξακολουθούν να μας προσφέρουν και σήμερα το γέλιο γι’
αυτό είναι ιδιαίτερα πολύτιμα. Το γέλιο είναι φάρμακο για την ψυχή, λένε οι σύγχρονοι ψυχολόγοι. Αυτό
το είχε ανακαλύψει πριν από αυτούς, η θειά η Τρανταφλιά, που όταν ήταν στις «μαύρες» της έβγαινε στο
μπαλκόνι και φώναζε τις γειτόνισσες: «Ιλάτι να γιλάσουμι, μαρή. Ιλάτε να πούμι κανένα μασάλ(ι) κι να
γιλάσουμε. Ιλάτε να γιλάσουμι!».
«Ο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ»
To ergoxalkidikis.gr θεωρεί δικαίωμα του κάθε αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, τονίζουμε ρητά ότι αυτό δε σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές, καθώς αυτές εκφράζουν τον εκάστοτε χρήστη, σχολιαστή ή αρθρογράφο.
Αξίζει να διαβάσετε:
Χαλκιδική: Ελεύθεροι άλλοι οχτώ κατηγορούμενοι για συμμετοχή σε κύκλωμα διαφθοράς με επίκεντρο πολεοδομίες
ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ: Ο ΚΑΙΡΟΣ ΚΑΙ Η ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ
Κυκλοφόρησε το 61ο τεύχος του περιοδικού μας «ΠΑΓΧΑΛΚΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ».
Ξενάγηση στον Επίγειο παράδεισο, στη Χαλκιδική μας
Ταξιάρχης: Ένα χωριό που ζει και αναπνέει τη φύση και την παράδοση