Γιατί η Τρίτη και 13 θεωρείται άτυχη ημέρα στην ελληνική παράδοση

Η Τρίτη και 13 έχει συνδεθεί εδώ και αιώνες με την έννοια της γρουσουζιάς στην ελληνική λαϊκή συνείδηση. Παρότι για πολλές χώρες η αντίστοιχη «άτυχη» ημέρα είναι η Παρασκευή και 13, στον ελληνικό – αλλά και στον ισπανόφωνο – κόσμο, η Τρίτη κατέχει αυτή τη θέση. Η εξήγηση δεν είναι μία, αλλά προκύπτει από ιστορικούς, λαογραφικούς, θρησκευτικούς και αστρολογικούς συμβολισμούς.

Η ιστορική μνήμη της Άλωσης

Σύμφωνα με την ελληνική παράδοση, η Τρίτη θεωρείται αποφράς ημέρα, καθώς την ημέρα αυτή σημειώθηκε η Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς, στις 29 Μαΐου 1453. Το γεγονός αυτό χαράχτηκε βαθιά στη συλλογική μνήμη των Ελλήνων και ταυτίστηκε με την ημέρα της εβδομάδας κατά την οποία συνέβη.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, όπως έχει επισημάνει η λαογραφία, η πρόληψη γύρω από την Τρίτη υπήρχε ήδη πριν από την Άλωση, γεγονός που δείχνει ότι το ιστορικό γεγονός ενίσχυσε μια ήδη διαδεδομένη αντίληψη.

Αστρολογικές και λαογραφικές ερμηνείες

Η Τρίτη συνδέεται αστρολογικά με τον πλανήτη Άρη, ο οποίος παραδοσιακά συμβολίζει την ένταση, τη σύγκρουση και τη βιασύνη. Σε ορισμένες ώρες της ημέρας, σύμφωνα με παλαιότερες αντιλήψεις, ο Άρης «συναντά» τον Κρόνο, έναν πλανήτη που συνδέεται με δυσκολίες και δοκιμασίες. Αυτή η συνύπαρξη θεωρούνταν ιδιαίτερα επιβαρυντική, γεγονός που οδήγησε στην αντίληψη ότι ολόκληρη η ημέρα είναι ακατάλληλη για σημαντικές αποφάσεις.

Έτσι εξηγείται γιατί μέχρι σήμερα αρκετοί αποφεύγουν την Τρίτη να ξεκινήσουν νέα εγχειρήματα, ταξίδια ή σημαντικές αλλαγές.

Ο συμβολισμός του αριθμού 13

Ο αριθμός 13 θεωρείται κακότυχος σε πολλές κουλτούρες, καθώς «σπάει» την αρμονία του 12, ενός αριθμού που συνδέεται με την πληρότητα και την τάξη. Δώδεκα είναι οι μήνες του χρόνου, οι θεοί του Ολύμπου, οι άθλοι του Ηρακλή, οι μαθητές του Χριστού.

Το 13 συμβολίζει την υπέρβαση αυτού του κύκλου και την είσοδο στο άγνωστο, κάτι που ανέκαθεν προκαλούσε ανασφάλεια στον άνθρωπο. Έτσι, όταν ο αριθμός 13 συνδυάζεται με την ήδη «φορτισμένη» Τρίτη, η πρόληψη ενισχύεται ακόμη περισσότερο.

Παράδοση που επιβιώνει μέχρι σήμερα

Αντίστοιχες αντιλήψεις συναντώνται και σε άλλους λαούς. Στις ισπανόφωνες χώρες είναι γνωστή η φράση:
«Την Τρίτη, μη παντρεύεσαι και μη ξεκινάς ταξίδι», που αποτυπώνει την ίδια αποφυγή σημαντικών γεγονότων.

Παρότι στη σύγχρονη εποχή η Τρίτη και 13 αντιμετωπίζεται κυρίως με χιούμορ ή ως πολιτισμικό κατάλοιπο, η ημέρα εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις και να υπενθυμίζει πόσο βαθιά ριζωμένες είναι ορισμένες παραδόσεις στην καθημερινότητά μας.