Ψηφιακή απάτη χωρίς links και κωδικούς: Πώς λειτουργεί το κόλπο με τα «γνωστά πρόσωπα»

Πώς να αναγνωρίσετε το μήνυμα που δεν έστειλε ο φίλος σας

Ένα μήνυμα εμφανίζεται στο κινητό σας από κάποιον που γνωρίζετε.
Το όνομα είναι σωστό. Η φωτογραφία οικεία. Ο τόνος γνώριμος.
Δεν υπάρχει λόγος καχυποψίας.

Κι όμως, σε αυτή ακριβώς την αίσθηση οικειότητας βασίζεται μία από τις πιο διαδεδομένες και αποτελεσματικές ψηφιακές απάτες των τελευταίων ετών.

Πώς ξεκινά η παγίδα

Το πρώτο μήνυμα είναι σχεδόν πάντα απλό και καθημερινό:

• «Μπορείς να μου κάνεις μια χάρη;»
• «Έχεις λίγο χρόνο;»
• «Έπαθα κάτι και χρειάζομαι βοήθεια»

Δεν υπάρχει σύνδεσμος.
Δεν ζητούνται κωδικοί.
Δεν εμφανίζεται «κόκκινη σημαία».

Υπάρχει μόνο μια ανθρώπινη προσέγγιση.

Το κρίσιμο σημείο

Σε πολλές περιπτώσεις, δεν έχει χακαριστεί κανένας λογαριασμός. Ο απατεώνας:

• χρησιμοποιεί δημόσιες πληροφορίες (όνομα, φωτογραφία, τρόπο γραφής),
• δημιουργεί παρόμοιο προφίλ ή επικοινωνεί από διαφορετικό λογαριασμό,
• μιμείται το ύφος και τον τόνο ενός πραγματικού προσώπου.

Το θύμα δεν υποψιάζεται κάτι, γιατί δεν βλέπει τεχνικό κίνδυνο.

Πότε ολοκληρώνεται η απάτη

Αφού δημιουργηθεί εμπιστοσύνη, έρχεται το επόμενο βήμα:

• αίτημα για μικρό χρηματικό ποσό,
• «επείγουσα» μεταφορά,
• αποστολή ενός κωδικού «για βοήθεια».

Το αίτημα μοιάζει λογικό, γιατί δεν προέρχεται από άγνωστο.

Γιατί αυτή η απάτη είναι τόσο αποτελεσματική

Επειδή:

• δεν ενεργοποιεί αμυντικά αντανακλαστικά,
• δεν μοιάζει με απάτη,
• βασίζεται σε υπαρκτές κοινωνικές σχέσεις,
• εκμεταλλεύεται την ανθρώπινη διάθεση να βοηθήσουμε.

Δεν ξεκινούν όλες οι απάτες με φόβο. Κάποιες ξεκινούν με εμπιστοσύνη.

Τα σημάδια που συχνά αγνοούμε

Εκ των υστέρων, πολλοί παραδέχονται ότι:

• το ύφος ήταν ελαφρώς διαφορετικό,
• αποφεύχθηκε η τηλεφωνική επικοινωνία,
• υπήρχε πίεση χρόνου,
• η ιστορία άλλαζε διακριτικά.

Όμως εκείνη τη στιγμή, η προσοχή είναι χαμηλή — γιατί το μήνυμα μοιάζει «ασφαλές».

Γιατί είναι δύσκολο να εντοπιστεί

Αυτή η μορφή απάτης:

• δεν μπλοκάρεται εύκολα από φίλτρα,
• δεν προλαμβάνεται από τράπεζες,
• δεν αναγνωρίζεται από εφαρμογές.

Γιατί δεν είναι τεχνική επίθεση. Είναι κοινωνική μηχανική.

Το πιο επικίνδυνο μήνυμα δεν είναι εκείνο που μοιάζει ύποπτο. Είναι εκείνο που μοιάζει οικείο.

Σε μια εποχή όπου οι ψηφιακές μας σχέσεις είναι καθημερινές, η εμπιστοσύνη γίνεται το πιο εύκολο σημείο επίθεσης.
Και γι’ αυτό, το πιο απλό μέτρο προστασίας παραμένει και το πιο δύσκολο:

Σταματάμε. Ελέγχουμε. Επιβεβαιώνουμε — εκτός μηνύματος.