ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ ΤΟΥ ΚΟΡΩΝΟΪΟΥ COVID – 19

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ ΤΟΥ ΚΟΡΩΝΟΪΟΥ COVID – 19

Η παγκόσμια εμφάνιση και εξάπλωση του COVID-19, έχει προκαλέσει την ανησυχία τόσο της διεθνούς κοινότητας υγείας, αλλά και της οικονομικής κοινότητας εν γένει. Η ταχύτητα εξάπλωσης του ιού έχει προκαλέσει ένα ντόμινο αρνητικών επιπτώσεων στις επιχειρήσεις, ενώ σημαντικοί τομείς της εγχώριας και παγκόσμιας οικονομίας έχουν πληγεί σε μεγάλο βαθμό.

Βραχυπρόθεσμα, η πανδημία θα πλήξει ανεπανόρθωτα τις επιχειρήσεις που βασίζονται στην μαζική συγκέντρωση ανθρώπων: εστιατόρια, καφέ, μπαρ, κλαμπ, γυμναστήρια, ξενοδοχεία, θέατρα, κινηματογράφους, γκαλερί, εμπορικά κέντρα, μουσεία, εκθέσεις, πάσης φύσεως πολιτιστικές και αθλητικές εκδηλώσεις (και αθλητικές ομάδες), συνεδριακά κέντρα, κρουαζιερόπλοια, αεροπορικές εταιρείες, μέσα μαζικής μεταφοράς, ιδιωτικά σχολεία, κέντρα φροντίδας.

Οι βασικοί τομείς που επλήγησαν στην ελληνική οικονομία είναι οι ακόλουθοι :

– Υπηρεσίες ιατρικής περίθαλψης, αντιμετώπισης, παρακολούθησης της νόσου
– Τουριστικές και ταξιδιωτικές υπηρεσίες, εστίαση και λοιπές υπηρεσίες (συνέδρια, εκθέσεις, διασκέδαση και ψυχαγωγία)
– Εμπόριο-Μεταφορές
– Παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες
– Επενδυτικά έργα
– Ιδιωτική κατανάλωση
– Τιμές πρώτων υλών, άλλων αγαθών και υπηρεσιών
– Αγορά εργασίας
– Χρηματαγορές

Η εξάπλωση του κορονοϊού αποτελεί σημαντικό κίνδυνο για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, η ελληνική οικονομία συνεχίζει να ανακάμπτει με ρυθμούς ανάπτυξης πάνω από 2%, παρά την επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας, αλλά οι εκτιμήσεις για τις προοπτικές της περιλαμβάνουν και σημαντικούς κινδύνους, οι οποίοι προέρχονται κατά κύριο λόγο από το εξωτερικό περιβάλλον.

Η κατάσταση γίνεται ακόμη χειρότερη στην περίπτωση μιας πανδημίας, καθώς τα μέτρα περιορισμού και καραντίνας που έχουν ήδη επιβληθεί, έχουν επιφέρει από τώρα προβλήματα σε καθαρά οικονομικούς όρους, δυσπραγίες και αναστολή ή διακοπή παραγωγικών δραστηριοτήτων, με την πραγματική οικονομία να παραμένει «παγωμένη» και στο τέλμα που έχουν δημιουργήσει οι αναγκαστικού τύπου απομονώσεις του εργατικού δυναμικού.

Τα αποτελέσματα της κρίσης αυτής θα γίνουν άμεσα αντιληπτά και σε λιγότερο από 1 έως και 3 μήνες θα έχουν φανεί οι αρνητικές επιπτώσεις της παρούσας ύφεσης στην οικονομία. Τα προβλήματα στις μετακινήσεις και η αβεβαιότητα και αδυναμία στην λήψη αποφάσεων, καθώς και η μειωμένη ζήτηση για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους, είναι τα βασικότερα προβλήματα που φαίνεται ότι απασχολούν τις επιχειρήσεις. Οι περισσότερες εταιρίες έχουν επηρεαστεί οι εισαγωγικές/εξαγωγικές τους δραστηριότητες, ενώ αναμένουν σημαντική μείωση των προβλεπόμενων εσόδων τους. Οι προγραμματισμένες επίσης επενδυτικές τους αποφάσεις καθώς και οι προσδοκίες για επέκτασή τους σε νέες αγορές έχουν μειωθεί.

Εάν αυτή η κατάσταση δεν ομαλοποιηθεί σύντομα, η ύφεση δεν είναι δυνατόν να αποφευχθεί. Και όσο περισσότερο διαρκεί, τόσο μεγαλύτερο θα είναι το διάστημα που θα απαιτηθεί για εξομάλυνση και τόσα περισσότερα χρήματα θα απαιτηθούν για την επανεκκίνηση της οικονομίας.
Είναι αυτονόητο ότι αυτές τις στιγμές προέχει η προστασία της δημόσιας υγείας και η ενίσχυση του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ), ώστε να καταφέρει να ανταποκριθεί στην αντιμετώπιση της πανδημίας. Όμως αν αφήσουμε στην τύχη του το επιχειρηματικό πεδίο, τότε όταν τελειώσει ο εφιάλτης του κορονοϊού, δεν θα υπάρχουν ανοιχτές επιχειρήσεις για να βοηθήσουν στην ανόρθωση της οικονομίας μας.

Όσον αφορά το κράτος, δηλαδή την Κεντρική Διοίκηση, από τη μεριά του απαιτείται να λάβει πρωτίστως μέτρα για την χρηματοδοτική ενίσχυση των επιχειρήσεων . Η ρευστότητα χρειάζεται πρωτίστως να φτάσει μέχρι την τσέπη των πολιτών.
Είναι απαραίτητη η αναστολή των φορολογικών και δανειακών υποχρεώσεων των εταιριών και των ιδιωτών για όσο διάστημα διαρκεί η κρίση, διευρύνοντας ουσιαστικά το πλέγμα και τις διαδικασίες για την ένταξη όλων σχεδόν των κλάδων της οικονομικής δραστηριότης, και όχι μόνο αυτών που πλήττονται, σε ευνοϊκές ρυθμίσεις.
Μη καταβολή προκαταβολής φόρου εισοδήματος για το 2020 για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, καθώς και αναστολή της παρακράτησης του τέλους επιτηδεύματος.
Πάγωμα όλων των λογαριασμών ΔΕΚΟ καθώς και των άλλων ιδιωτών παρόχων (ρεύμα , τηλεπικοινωνίες, αέριο , νερό ) για την περίοδο αναστολής εργασιών των επιχειρήσεων.

Οφείλει να επανασχεδιάσει ένα νέο παραγωγικό μοντέλο για τη χώρα , δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στον πρωτογενή τομέα.
Σε συνεργασία και σύμπραξη του κράτους με τις εταιρίες τηλεπικοινωνιών, να δοθεί βαρύτητα στην ενίσχυση των ψηφιακών υποδομών της χώρας, και να εντατικοποιηθεί η προσπάθεια της ψηφιακής διακυβέρνησης και ηλεκτρονικής εξυπηρέτησης του πολίτη.
Ιδιαίτερα για τον κλάδο του τουρισμού, να εκπονήσει ένα δυναμικό σχέδιο στήριξης του ελληνικού τουρισμού αποβλέποντας στην ενίσχυση μέσω επιδότησης του εσωτερικού τουρισμού και δημιουργίας κουλτούρας στήριξης του τουριστικού προϊόντος της χώρας.

Κατάρτιση προγραμμάτων επιδότησης εργασίας και εργαζομένων από την επανεκκίνηση της οικονομίας και για όλο το 2020 (επιδότηση εργοδοτικών εισφορών καθώς αναλογικά και των εισφορών των εργαζομένων). Επειδή πολλές επιχειρήσεις ενδεχομένως να μην καταφέρουν να λειτουργήσουν μετά την έλευση της πανδημίας και μεγάλος αριθμός εργαζομένων να παραμείνει άνεργο , χρειάζεται δίχτυ προστασίας και διεύρυνση του ταμείου ανεργίας.
Ενίσχυση των επιχειρήσεων, των εργαζομένων και ελεύθερων επαγγελματιών που διέκοψαν τελείως την οικονομική τους δραστηριότητα λόγω των απαραίτητων προστατευτικών μέτρων για τον περιορισμό της διάδοσης του κορωνοϊού, μέσω της χρήσης των υπολοίπων από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά Ταμεία .

Να προκηρυχθούν νέα δράσεις μέσω προγραμμάτων του ΕΣΠΑ (ΕΠΑνΕΚ) με δυνατότητα επιδότησης επιλέξιμων επενδύσεων κατασκευών, τεχνολογίας και υπηρεσιών, για όλα τα μεγέθη επιχειρήσεων.
Άμεση αποπληρωμή των προμηθευτών του Δημοσίου για ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων.

Όσον αφορά τα πιστωτικά ιδρύματα της χώρας, οφείλουν και αυτά από την πλευρά τους, να είναι αρωγοί στην προσπάθεια ανάκαμψης της οικονομίας και των επιχειρήσεων.
Έτσι θα πρέπει να εξεταστεί από μέρους τους, η δυνατότητα παροχής άτοκων δανείων, πρωτίστως σε επιχειρήσεις για να μην κλείσουν, και κατ’ επέκταση και σε ιδιώτες, αλλά ταυτόχρονα να συντελεστεί και μια τεράστια αναδιάρθρωση του τραπεζικού συστήματος, ώστε να παρέχει τα χρήματα που είναι απαραίτητα για να λειτουργήσουν οι επιχειρήσεις.

Η δανειοδότηση των επιχειρήσεων μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω των ιδρυμάτων μικροχρηματοδότησης , έτσι ώστε να αναπτυχθούν άμεσα εναλλακτικοί, μη τραπεζικοί φορείς χρηματοδότησης (μικροπιστώσεις).
Παράλληλα να δρομολογηθεί η έκδοση υψηλών εγγυήσεων & εξασφαλίσεων από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (ΕΑΤ) σε ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς (τράπεζες), προκειμένου αυτές να χορηγήσουν δάνεια σε κεφάλαια κίνησης, ορισμένης διάρκειας και ύψους, τα οποία θα βοηθήσουν τις ελληνικές επιχειρήσεις να καλύψουν τις άμεσες ανάγκες τους σε κεφάλαια κίνησης. Με αυτό τον τρόπο το κράτος μέσω της ΕΑΤ, θα μπορεί να εγγυηθεί για κάθε δάνειο που θα χορηγεί μια τράπεζα και θα διασφαλίζεται έτσι η άμεση διαθεσιμότητα της στήριξης υπό ευνοϊκούς όρους (όπως μείωση απαιτούμενων εξασφαλίσεων ή και επιτοκίων) στις ελληνικές επιχειρήσεις που την έχουν ανάγκη.

Επιπλέον , για να μην οδηγηθούμε σε μια νέα γενιά κόκκινων δανείων, οι τράπεζες σε συνεργασία και συνεννόηση με την Κεντρική διοίκηση, να αναστείλουν την είσπραξη και καταβολή των δόσεων των δανείων ιδιωτών και επιχειρήσεων για όλο το 2020 και να επιτραπεί η μετάθεσή τους στο τέλος της διάρκειας του δανείου με έναν χρόνο επέκταση.

Στον αγώνα για την καταπολέμηση της πανδημίας και στην προσπάθεια στήριξης των επιχειρήσεων που πλήττονται στα πλαίσια της λήψης μέτρων για τον περιορισμό της διάδοσής του COVID – 19, σε τοπικό επίπεδο οφείλει με τη σειρά της να συνδράμει και η τοπική Αυτοδιοίκηση Α’ Βαθμού .

Η Αυτοδιοίκηση οφείλει να «βάλει πλάτη στις επιχειρήσεις» προκειμένου αυτές να μπορέσουν να υπάρξουν την επόμενη ημέρα, μετά την κρίση.
Έτσι , πρέπει με τη σειρά της , να παρθούν αποφάσεις στα Δημοτικά Συμβούλια και να εφαρμόσουν απαρέγκλιτα όσα ορίζονται στο Άρθρο τριακοστό έβδομο «Κατεπείγουσες διατάξεις λειτουργίας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης» της ΠΝΠ (ΦΕΚ A’ 68/20.03.2020) «Κατεπείγοντα μέτρα για την αντιμετώπιση των συνεπειών του κινδύνου διασποράς του κορωνοϊού COVID-19, τη στήριξη της κοινωνίας και της επιχειρηματικότητας και τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της αγοράς και της δημόσιας διοίκησης».

Αλλά και οι επιχειρήσεις από τη μεριά τους πρέπει να προσαρμοστούν στην νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται την επόμενη μέρα από την κρίση του COVID – 19. Θα πρέπει να ενδεχομένως να επισπεύσουν τον μετασχηματισμό τους, αλλάζοντας το επιχειρηματικό μοντέλο τους και αναπροσαρμόζοντας την κατανομή των κεφαλαίων τους. Είναι επιτακτικότερο από ποτέ, να διερευνηθούν και να αξιοποιηθούν οι επιλογές στρατηγικών συνεργασιών, συμπράξεων με συγχωνεύσεις & εξαγορές, ούτως ώστε οι επιχειρήσεις να αποκτήσουν τις οικονομίες κλίμακος που θα τους παράσχουν πρόσβαση στην απαραίτητη χρηματοδότηση για την ολοκλήρωση του μετασχηματισμού τους στη μετά-COVID εποχή.

Οφείλουμε να παραδεχτούμε ότι το κράτος έχει δείξει γρήγορα αντανακλαστικά μέχρι τώρα στην προσπάθειά του για αποτροπή του κινδύνου της διασποράς της πανδημίας με τα μέτρα που έχει λάβει. Τα ίδια γρήγορα αντανακλαστικά χρειάζεται να επιδείξει και για το σχεδιασμό της επόμενης μετά την πανδημία μέρα . Ο προγραμματισμός και ο σχεδιασμός πρέπει να ξεκινήσει άμεσα , με γενναίες αποφάσεις , με προτάσεις – τομές, ώστε να οδηγηθούμε στο δρόμο της επανεκκίνησης με όσο το δυνατόν λιγότερες απώλειες.
Η στοχευμένη ανάληψη πρωτοβουλιών από το κράτος και η εφαρμογή των οδηγιών από τις επιχειρήσεις, μπορούν να συντελέσουν στην αντιμετώπιση της ασύμμετρης αυτής απειλής και να αναστρέψουν το υφεσιακό αυτό κλίμα.

Με εκτίμηση,

Ιωάννης Κουφίδης
Πρόεδρος Επιμελητηρίου Χαλκιδικής