ΑΠ.ΠΑΝΑΣ :  ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΛΕΙΨΥΔΡΙΑΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ 

Με πρωτοβουλία του Βουλευτή Χαλκιδικής του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής Πάνα Απόστολου και σε συνεργασία με τον Ευρωβουλευτή Σάκη Αρναούτογλου, κατατέθηκαν δύο σημαντικές κοινοβουλευτικές ερωτήσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με τη διαχείριση των υδάτινων πόρων και τη στήριξη του αγροτικού κόσμου.

Στο επίκεντρο των παρεμβάσεων βρίσκεται η καθυστέρηση εφαρμογής του Κανονισμού της ΕΕ για την επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων αστικών λυμάτων στην άρδευση, καθώς και τα σοβαρά θεσμικά και διοικητικά εμπόδια που μπλοκάρουν μικρά και αναγκαία έργα συλλογής και αποθήκευσης επιφανειακών υδάτων, όπως οι αρδευτικές λιμνοδεξαμενές.

Την ώρα που η λειψυδρία επιτείνεται λόγω της κλιματικής κρίσης και μεγάλες ποσότητες νερού παραμένουν ανεκμετάλλευτες, οι αγρότες καλούνται να αντιμετωπίσουν αυξημένο κόστος και αβεβαιότητα.

Με τις ερωτήσεις ζητούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σαφείς κατευθυντήριες οδηγίες, θεσμική απλοποίηση και στοχευμένη χρηματοδότηση μέσω της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, ώστε να επιταχυνθούν άμεσα έργα βιώσιμης διαχείρισης νερού.

Όπως επισημαίνεται, η χώρα χρειάζεται ολοκληρωμένη στρατηγική για το νερό, με λιγότερη γραφειοκρατία, αξιοποίηση των ευρωπαϊκών δυνατοτήτων και ουσιαστική πολιτική βούληση, προκειμένου να διασφαλιστεί η αγροτική παραγωγή και το μέλλον των τοπικών κοινωνιών.

Ακολουθούν τα κείμενα των δύο ερωτήσεων:

Θέμα: Εμπόδια στην εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2020/741 για την επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων αστικών λυμάτων για άρδευση σε λειψυδρικές περιοχές

Η κλιματική αλλαγή και η αυξανόμενη υδατική πίεση στις μεσογειακές χώρες καθιστούν αναγκαία την αξιοποίηση εναλλακτικών και βιώσιμων πηγών νερού για τη γεωργία. Στο πλαίσιο αυτό, ο Κανονισμός (ΕΕ) 2020/741 θεσπίστηκε με στόχο την ασφαλή επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων αστικών λυμάτων για αρδευτική χρήση. Ωστόσο, σε ορισμένα κράτη μέλη, όπως η Ελλάδα, η πρακτική εφαρμογή του Κανονισμού παραμένει περιορισμένη, ιδίως σε λειψυδρικές περιοχές με υψηλή εξάρτηση της αγροτικής παραγωγής από την άρδευση και έντονη πίεση στους υπόγειους υδροφορείς, παρά την ύπαρξη λειτουργικών μονάδων βιολογικού καθαρισμού. Οι βασικοί ανασταλτικοί παράγοντες σχετίζονται με θεσμικά, διοικητικά, τεχνικά και χρηματοδοτικά εμπόδια, καθώς και με ζητήματα κοινωνικής αποδοχής.

Ερωτάται η Επιτροπή:

1. Πώς αξιολογεί το γεγονός ότι, παρά την ισχύ του Κανονισμού (ΕΕ) 2020/741, η επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων αστικών λυμάτων για άρδευση παραμένει περιορισμένη σε ορισμένα κράτη μέλη λόγω εφαρμοστικών και θεσμικών εμποδίων;
2. Θεωρεί ότι η επιτάχυνση και απλοποίηση της εφαρμογής του Κανονισμού, με πλήρη διασφάλιση της δημόσιας υγείας, της περιβαλλοντικής προστασίας και της κοινωνικής αποδοχής, αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για την επίτευξη των στόχων της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ και της ευρωπαϊκής πολιτικής προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή;
3. Προτίθεται να εκδώσει πρόσθετες κατευθυντήριες οδηγίες και να ενισχύσει τη στοχευμένη χρηματοδότηση έργων επαναχρησιμοποίησης επεξεργασμένων λυμάτων μέσω της ΚΑΠ, του Ταμείου Ανάκαμψης ή άλλων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, υποστηρίζοντας παράλληλα πιλοτικές εφαρμογές σε περιοχές υψηλής υδατικής πίεσης;

Θέμα: Θεσμικά κενά στη συλλογή και αποθήκευση επιφανειακών υδάτων για άρδευση σε λειψυδρικές περιοχές της Ελλάδας

Η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει τα φαινόμενα λειψυδρίας στη Νότια Ευρώπη και ιδίως στη Μεσόγειο, με σοβαρές επιπτώσεις στη γεωργική παραγωγή, την επισιτιστική ασφάλεια και την κοινωνική συνοχή των αγροτικών περιοχών. Στην Ελλάδα, η υδατική ανεπάρκεια εντείνεται από την υπεράντληση υπόγειων υδροφορέων, την αυξημένη εποχική κατανάλωση λόγω τουρισμού και την απουσία σαφούς και αναλογικού θεσμικού πλαισίου για τη συλλογή και αποθήκευση επιφανειακών και ομβρίων υδάτων. Παρά το γεγονός ότι κατά τις χειμερινές περιόδους σημαντικές ποσότητες υδάτων απορρέουν ανεκμετάλλευτες προς τη θάλασσα, έργα μικρής και μεσαίας κλίμακας, όπως αρδευτικές λιμνοδεξαμενές, αντιμετωπίζουν σοβαρά διοικητικά και νομικά εμπόδια, καθώς συχνά εξομοιώνονται με μεγάλα υδραυλικά έργα.

Ερωτάται η Επιτροπή:

1. Πώς αξιολογεί την έλλειψη σαφούς, λειτουργικού και αναλογικού θεσμικού πλαισίου σε ορισμένα κράτη μέλη, όπως η Ελλάδα, για μικρής κλίμακας έργα συλλογής και αποθήκευσης επιφανειακών και ομβρίων υδάτων για αρδευτική χρήση, ιδίως σε λειψυδρικές περιοχές;
2. Θεωρεί ότι η θεσμική απλοποίηση τέτοιων έργων, με παράλληλη διασφάλιση της ελάχιστης οικολογικής παροχής και της προστασίας των υδατικών σωμάτων, συνάδει με την Οδηγία 2000/60/ΕΚ και τους στόχους της ευρωπαϊκής πολιτικής προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή;
3. Προτίθεται να εκδώσει κατευθυντήριες οδηγίες ή συστάσεις και να ενισχύσει τη χρηματοδότηση μικρών αρδευτικών λιμνοδεξαμενών μέσω της ΚΑΠ, του Ταμείου Ανάκαμψης ή άλλων ευρωπαϊκών εργαλείων, προωθώντας παράλληλα πιλοτικές εφαρμογές σε λειψυδρικές περιοχές;